Oude Testament

Nieuwe Testament

Kerkelijk jaar

Onderwerpen

Categorie

Bron

Preekschets Lucas 6:45b - Startzondag

Startzondag 2016: ‘Deel je leven’

Want waar het hart vol van is daar loopt de mond van over.

Lucas 6:45b

Schriftlezing: Lucas 6:43-45.
Thema: ‘Deel je leven’

Exegetische opmerkingen

Op deze startzondag kunt u een lezing laten klinken uit het evangelie dat dit kerkelijk jaar centraal staat: Lucas. Uit hoofdstuk 6 kozen we de verzen 43 tot en met 45.

Lucas beschrijft hoe Jezus op een berg een toespraak houdt. Hij spreekt tot de twaalf die hij kort daarvoor tot apostelen benoemde, tot een groot aantal van zijn overige leerlingen, en tot de menigte mensen die zich op een vlakke plaats op de berg verzameld had. Deze toespraak, die we de bergrede zijn gaan noemen, vormt de grondtoon van de boodschap waarmee Jezus verder op reis zal gaan. Lucas benadrukt de sociale kant van Jezus’ woorden. De Leraar vertelt hoe je je goed tot een ander kunt verhouden. De term ‘naastenliefde’ horen we daar nu doorheen echoën. En die liefde tot de ander en het gedrag daarbij vertellen iets over jezelf, want: iemands daden en woorden weerspiegelen zijn hart. [naar StudieBijbel in Perspectief, Jongbloed 2009]

Insteek voor een preek

Geloven is een zaak van het hart. Van iets dat diep in de mens beweegt. Maar het is zeker ook een zaak van de handen en de mond. Want dat wat binnenin een mens zit borrelt naar buiten. Waar het hart vol van is, daar loopt de mond van over, schrijft Lucas. Deze zin is een veelgehoord spreekwoord geworden. Weten de hoorders dat die zin door Lucas opgetekend is, zijnde woorden van Jezus?

Door uw woorden en daden merkt een ander wie u bent. Wat er speelt in uw hart? De één is daarin expressiever dan een ander, de één heeft het hart meer op de tong dan de ander. Maar let maar eens op: dat uiten van jezelf doen we overal. Op Facebook, via Whatsapp, op het schoolplein, in het café, langs de lijn… In het contact met buurman, collega, partner of kind... Mensen geven commentaar, stellen regels, geven grenzen aan. Zo komt letterlijk tot uitdrukking wat men zelf belangrijk vindt. In dat contact met een ander deelt u uw visie op leven, dat wat binnen in u leeft.

Betrek dat beeld van Lucas eens op uzelf. Dat beeld van een boom met zijn vruchten. Wie u bent en wat u voortbrengt liggen in elkaars verlengde. Misschien merkt u dat ook bij uzelf. Als u gestrest bent reageert u vast anders dan wanneer u tijd hebt gehad om te ontspannen. Een mooie opdracht voor uzelf kan zijn om de komende week extra bewust te luisteren naar waar uw hart en mond van overlopen. Wat deelt u met een ander? Weerspiegelt dat ook inderdaad iets van wie u bent en wat u belangrijk vindt? En wat wilt u eigenlijk dat een ander van u hoort en ziet?

Laat klinken het goede dat in u leeft. Laat uw mond daarvan overlopen. En deel zo uw hart en uw leven.

Thema-tip

Een goed en laagdrempelig voorbeeld van iemand die zijn mond en gedrag liet overlopen van wat er leefde in zijn hart, vindt u in de film Patch Adams (1998). De film vertelt het verhaal van een dokter in opleiding die er van overtuigd is dat de medische zorg niet alleen gericht moet zijn op het geven van medicijnen maar ook op de gezondheid van de patiënt. Zijn ideeën hebben onder andere geleid tot de oprichting van de Cliniclowns.

Het filmpje laat op een vrolijke en ontroerende manier zien hoe Patch uitdrukking geeft aan de overtuiging die speelt in zijn hart. Het effect is groot!

N.B. Het filmpje is Engels gesproken, maar is door zijn beelden en weinig tekst ook goed toegankelijk voor wie deze taal niet machtig is.

Liedsuggesties

NLB 976

‘Ons heeft de Heer met liefde neergeschreven, leesbaar voor mensen als zijn erfenis’ zingt lied 976 prachtig. Over hoe je als geïnspireerd mens, bezield door de Geest, een teken van God kan zijn. En dat dát dan ons doel is: ‘om woord voor woord zijn liefde te vertalen’. Een krachtig lied voor na de overweging.

Lied 428

‘Ga en deel mijn liefde uit!’ Met die boodschap kunnen we de zondag, de week en het kerkelijk jaar in. Dat de woorden die stromen uit onze mond, woorden van liefde mogen zijn. Zacht en duidelijk, kwetsbaar en krachtig. Een slotlied dat nog lang na blijft galmen.

Een keer geen orgelspel na de dienst? Kies dan voor Marco Borsato - Droom, Durf, Doe en Deel. In dit filmpje is de liedtekst bijgeschreven Of kies voor de creatieve lipdub van de protestants-christelijke basisschool De Regenboog uit Hoogeveen. En misschien maakt u er daarna zelf wel één met de gemeente!

Kansen voor gebed

  • Dankbaar zijn we dat we de passie die ons raakt kunnen delen in de kerk. Het verhaal over vrijheid, gegeven door Jezus Christus.

  • Voor wie uitdrukking willen geven aan wat zij belangrijk vinden, aan dat wat leeft in hun hart, maar niet de vrijheid voelen om hierover te spreken. We denken aan hen die gevangen zitten in relaties die vrijheid beknotten. We denken aan hen die leven in landen waar je niet openlijk uit mag komen voor je levensovertuiging.

  • Voor wie graag met anderen zouden delen, hun dag, hun visies, hun tijd, maar dat niet kunnen. Voor hen die zich eenzaam voelen, of onbegrepen, bidden wij.

Voor hen die jong van geest zijn

HartenHints. Laat iedereen een favoriete film bedenken, een cadeau dat hij of zij het liefste voor zijn verjaardag wil hebben, zijn of haar mooiste lied, of een emotie. Om de beurt beelden de deelnemers dit uit, zonder geluiden en woorden. Kunnen anderen, zelfs zonder woorden, zien wat in ieders hart leeft?

Deel uw zin. Verdeel de groep in twee teams en vraag één vrijwilliger. Geef deze deelnemer een beschuit en een strookje met een van de onderstaande zinnen erop. De deelnemer maakt de zin af. Eerst moet de beschuit op, daarna mag de zin uitgesproken worden. Welke groep weet als eerste wat de beschuiteter zegt en hoort waar zijn hart vol van is?

De zinnen:

  • Op mijn verjaardag eet ik het liefst….

  • Als ik de dominee zou zijn, dan….

  • De leukste activiteit in de kerk vind ik…

  • Het stomste van de kerk vind ik…